Publikacje

Polski Kościół wobec zagłady Żydów. Dla Kurier.Plus w USA. red. Marek Gizmajer, v-prezes ZG KSD

Polski Kościół wobec zagłady Żydów 

 

Katolickie Stowarzyszenie Dziennikarzy z Polski przy wsparciu finansowym Senatu RP uruchamia w Nowym Jorku Izbę Pamięci Polaków ratujących Żydów w czasie okupacji. 15 grudnia w Centrum Polsko-Słowiańskim odbędzie się inauguracja z premierą filmu, w którym o Polakach i Żydach opowie Senator RP prof. Jan Żaryn. Dziś przedstawiamy jedno z zagadnień Izby Pamięci, pomoc udzielaną Żydom przez Polski Kościół. 

 

Podczas okupacji Kościół Rzymsko-Katolicki był szeroko zaangażowany w różne formy niesienia pomocy Żydom, takie jak zaopatrywanie w ubrania, żywność i lekarstwa, ale także ukrywanie (często całych rodzin), wydawanie fałszywych dokumentów oraz przerzucanie do krajów bezpiecznych. Władze kościelne podejmowały również oficjalne kroki mające na celu zakończenie Holokaustu. Arcybiskup Adam Stefan Sapieha wystąpił z apelem do generalnego gubernatora okupowanych ziem polskich Hansa Franka o zaprzestanie zsyłania Żydów do gett.

Żydzi byli ukrywani w Polsce w ponad 70 klasztorach męskich i ok. 300 zgromadzeniach żeńskich – klasztorach, sierocińcach, szpitalach. Tworzyło to sieć tysięcy osób związanych z Kościołem zaangażowanych w ratowanie Żydów. 

Niezwykle ważnym zadaniem było wystawianie Żydom fałszywych dokumentów stwierdzających chrześcijańskie pochodzenie. Nieocenioną rolę odegrali proboszczowie, którzy za pozwoleniem swoich przełożonych wystawiali świadectwa chrztu na fałszywe nazwiska, wpisywali je nawet do ksiąg parafialnych i w ten sposób umożliwiali wyrabianie oficjalnych niemieckich dowodów tożsamości – Kennkarte, dzięki którym uratowani Żydzi mogli żyć wśród polskiego społeczeństwa „udając Polaków”.  

W 1942 roku siostra Matylda Getter, naczelna matka przełożona prowincji warszawskiej Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Rodziny Maryi, podjęła decyzję o przyjęciu przez jej zgromadzenie każdego dziecka z Getta Warszawskiego. Jej mottem było „ratuję człowieka, który prosi o pomoc”. Miała wtedy 70 lat. Uratowała kilkaset żydowskich dzieci ukrywając je w sierocińcach zgromadzenia i dostarczając im fałszywe metryki urodzenia, ale także prowadząc jadłodajnię i punkt sanitarny. Współpracowała w Warszawie z Ireną Sendler, szefową Departamentu Dziecięcego Rady Pomocy Żydom ŻEGOTA.  

Warszawski kościół Wszystkich Świętych, którego proboszczem był ks. Marceli Godlewski, przez pewien czas znajdował się w granicach Getta i był otwarty dla Janusza Korczaka i jego sierocińca. Ks. Godlewski, przed wojną sympatyk nieprzychylnej Żydom Endecji, uruchomił stołówkę, punkt charytatywny i dom parafialny, zaś rada parafialna składała się wyłącznie z Żydów z Getta. Gdy Niemcy postanowili odmówić księżom prawa do posługiwania na terenie Getta, ks. Godlewski opuścił jego granice, ale razem z „podopiecznymi” Żydami, których rozlokował we własnym domu w Aninie i dzięki siostrom zakonnym w innych miejscach. Łącznie uratował 1-3 tys. Żydów. 

Księża, siostry zakonne i hierarchowie Kościoła angażowali się w ratowanie Żydów pomimo ciągłej niemieckiej inwigilacji i regularnych rewizji domów zakonnych, szpitali i sierocińców. Kościół tak jak cały kraj borykał się z okupacyjną biedą – brakiem żywności, lekarstw, łóżek, ubrań. Niemniej, według prof. Jana Żaryna, Senatora RP i historyka specjalizującego się w tych zagadnieniach, nie są znane przypadki odmowy pomocy ratowania Żydów przez duchownych. Profesor podkreśla także motywację zakonnic i księży podejmujących bardzo trudne decyzje „W IMIĘ CHRYSTUSA”. Wielu z nich przypłaciło te decyzje życiem - zostało rozstrzelanych lub wywiezionych do obozów koncentracyjnych. 

Należy sobie uzmysłowić, że ocalenie jednego Żyda wymagało współdziałania od kilku do kilkudziesięciu osób. Szeroko znana jest osoba Stelli Silberstein, która po wojnie zidentyfikowała aż 65 takich osób, w tym zwłaszcza proboszcza parafi na Podlasiu, gdzie ukrywała się na „lewych papierach”. Jak ustalił w swoich badaniach prof. Jan Żaryn, w skali kraju w ratowanie Żydów było zaangażowanych nawet do miliona Polaków. Polska była jedynym krajem świata, w którym groziła za to kara śmierci całej rodziny. Polacy stanowią dziś najliczniejszą grupę uznanych przez współczesny Izrael za Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata.

Inauguracja Izby Pamięci Polaków ratujących Żydów z premierą filmu prof. Jana Żaryna odbędzie się 15 grudnia (sobota) o godz. 11.00 w Centrum Polsko-Słowiańskim przy 177 Kent Street, Brooklyn, NY 11222. Wstęp wolny, film ma napisy w języku angielskim. 

MAREK GIZMAJER

 s. Matylda Getterks. Marceli Godlewskibp Adam Stefan SapiehaSkrytki w kościele Wszystkich Świętych

facebook_page_plugin

Logowanie

Aktualności i publicystyka

Krzysztof Nagrodzki-Wybrani do świadczen…

Kolejne Wielkie Dni pamięci. Kolejny Wielki Czwartek kolejnego roku Pańskiego. Uwalniani przez słowa, przez liturgię od pospiechu codzienności, mamy szansę na wzmocnienie pamięci i woli, aby nie zatracić się w...

18-04-2019 Krzysztof Nagrodzki

Czytaj więcej

Krzysztof Nagrodzki: Nostalgici od celik…

Dziwny tytuł, dziwne słowa… Ale tak mi się jakoś wymyśliło-od „nostalgia” i „cele”. Nostalgia – zgodnie ze słownikiem to: „Potocznie, doskwierająca tęsknota za ojczyzną (krajem ojczystym), a także, tęsknota za...

15-04-2019 Krzysztof Nagrodzki

Czytaj więcej

Edukacja: 2 lata Muzeum II Wojny Światow…

Urodziny Muzeum II Wojny Światowej z zaproszeniem!          Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, 6 kwietnia br., obchodziło  swoje drugie urodziny. Z tej okazji, w czasie uroczystego koncertu, miało miejsce wręczenie Medali 100-...

14-04-2019 Publicystyka

Czytaj więcej

art. z miesięcznika WPIS, Adam Sosnowski…

Adam Sosnowski: Watykan chce się pozbyć św. Jana Pawła II! opublikowano: 4 godziny temu · aktualizacja: 4 godziny temu - dn. 12.04.2019r. - portal: wPolityce.pl wPolityce.pl   Przyjdzie bowiem chwila, kiedy zdrowej nauki nie będą znosili, ale...

12-04-2019 Aktualności

Czytaj więcej

Krzysztof Nagrodzki–Czkawki z niestrawno…

Kolejna rocznica tragedii smoleńskiej, w której w wyniku eksplozji Tupolewa zginął Prezydent Rzeczpospolitej i wielu ważnych a i zacnych ludzi. Kolego, wyjaśnij mi w prostych żołnierskich słowach, jak może brzózka...

10-04-2019 Krzysztof Nagrodzki

Czytaj więcej

KrzysztofNagrodzki-Ratowanie ducha i dus…

Kolego, jako były czytelnik GieWu muszę z pewnym oburzeniem stwierdzić, że nie traktują humanitarnie tą Twoją, sztandarową dla postępu gazetkę!  - Przykłady? Proszę bardzo

07-04-2019 Krzysztof Nagrodzki

Czytaj więcej

Krzysztof Nagrodzki-Sex niewyżytki i nie…

Kiedy przychodzi ogląd przeróżnych inicjatyw zmierzających do tzw. wolności seksualnej, bywa, że również nachodzi podejrzenie, czy nie biorą się one z jakichś kompleksów?...

04-04-2019 Krzysztof Nagrodzki

Czytaj więcej

Krzysztof Nagrodzki - Wiosenne porywy po…

Kolego, to SLD jest jednak za "małżeństwami" homoseksualistów?... Nie odpowiedziałeś. - Ze wstydu?... - Odcinasz się?... - A może... Mimo wieku i dotychczasowych preferencji... Jeżeli partia nakaże... :-) Przydałoby się...

01-04-2019 Krzysztof Nagrodzki

Czytaj więcej

1.04.2019 - emisja filmu Konzentrationsl…

reż. PIOTR ZARĘBSKI napisał :   "Uprzejmie informuję, iż w dniu  01.04.2019 (poniedziałek)  przewidziana jest emisja filmu pt.  Konzentrationslager Stutthof  godz 12,20 i godz 23,15  oraz powtórka następnego dnia  02.04.2019 (wtorek)  o godz 5,00  rano (dla Polonii)  w TV Trwam    UWAGA...

30-03-2019 Aktualności

Czytaj więcej

rekolekcje "Samarytanin na sali cho…

ZAPROSZENIE NA REKOLEKCJE -  od ks. prof. Dariusza Oko: Przesyłam zaproszenie na rekolekcje, które w tym roku poprowadzi ks. dr hab. Andrzej Muszala, prof. UPJPII w Krakowie, bioetyk, wykładowca, opiekun duchowy...

30-03-2019 Aktualności

Czytaj więcej

Krzysztof Nagrodzki-Manipulowani wszystk…

Proletarier aller Länder, vereinigt euch! Proletariusze wszystkich krajów łączcie się !– to fragment Manifestu komunistycznego (1848) Karola Marksa i Fryderyka Engelsa, który stał się hasłem i zawołaniem komunistów w XX...

28-03-2019 Krzysztof Nagrodzki

Czytaj więcej

„Będziemy dalej szeroko budować świadomo…

Wydawało by się, że o niemieckich zbrodniach wojennych na ziemiach polskich w czasie II Wojny Światowej powiedziano wszystko. Okazuje się jednak, że pomimo 80 już lat od zakończania wojny, jest...

25-03-2019 Aktualności

Czytaj więcej

KrzysztofNagrodzki-Odkodowywanie kodów

KOD to kod nie tylko KOD-u. To mobilizacja tych, którzy na różnych polach i poletkach czynią cywilizacyjną dywersję. To Komitet Organizacji Destrukcji naszej łacińskiej cywilizacji, który coraz bardziej się odkodowywuje...

25-03-2019 Krzysztof Nagrodzki

Czytaj więcej

KSD - apel do członków KSD: bilans czło…

  Szanowni Koleżanki i Koledzy! Katolickie Stowarzyszenie Dziennikarzy jest formacją, która zrzesza ludzi określonej profesji, identyfikujących się z konkretnymi wartościami. Posiadającą swój statut, który określa zarówno obowiązki, jak przywileje wynikające z przynależności...

24-03-2019 Aktualności

Czytaj więcej

O Matce Bożej - z wielką miłością pisze …

    Matka o dwóch wizerunkach     Piszę tak myśląc o wizerunku Matki Boskiej Ostrobramskiej i Matki Boskiej Częstochowskiej. Jakże one się różnią choć przedstawiają wyobrażenie tej samej Matki Bożej. Matka Boska Ostrobramska jest...

22-03-2019 Aktualności

Czytaj więcej

Nasz Patron

św. Franciszek Salezy
Nasz patron
św. Franciszek Salezy