Blog KN

Lekcja Powstania Styczniowego Józefa Piłsudskiego

Jozef Pilsudski 1899Historia zna wiele paradoksów. Jednym z nich jest klęska Powstania Styczniowego z 1863 roku będąca ostatecznie fundamentem zwycięstwa w 1918 roku. Józef Piłsudski pisał: „Dla nas, żołnierzy wolnej Polski, powstańcy 1863 roku są i pozostaną ostatnimi żołnierzami Polski walczącej o swą swobodę, pozostaną wzorem wielu cnót żołnierskich, które naśladować będziemy.”

Odzyskanie niepodległości Polski nie byłoby możliwe bez odbudowy siły militarnej. Wolność zawsze krzyżami się mierzy, z czego doskonale zdawał sobie sprawę syn Komisarza Rządu Narodowego w Powstaniu Styczniowym Józef Piłsudski, którego wychowanie i późniejsza droga wojskowa były kontynuacją dzieła powstańczego. Na Syberii, gdzie został zesłany w 1887 roku, poznał zesłańców z Powstania, w tym jednego z przywódców Bronisława Szwarce. Ich wspomnienia stały się impulsem do głębszych studiów nad zrywem niepodległościowym z 1863 roku. Piłsudski zrozumiał, że jego klęska mogła być lekcją prowadzącą do zwycięstwa. Po powrocie z zesłania postanowił ją solidnie odrobić i przerodzić w czyn. 

Już w 1909 roku wygłosił cykl wykładów dla Organizacji Bojowej PPS o przygotowaniach do walki zbrojnej, które następnie trzykrotnie opublikował jako samodzielne broszury. Opisał w nich działanie władz Powstania, kwestie podatkowe, uzbrojenie, cele, czynniki społeczne i uwarunkowania międzynarodowe. W 1912 roku ponownie wygłosił wykłady, tym razem dla uczniów kursu oficerskiego „Strzelca”, omawiając szczegółowe zagadnienia militarne i taktyczne. To była już kuźnia kadr dowódczych. W 1914 roku wydał książkę „22 stycznia 1863” jako pierwszy tom w serii „Bojów Polskich”. Była to praca przeznaczona dla szerokiego kręgu odbiorców, łącząca fakty z opisami literackimi. Została wysoko oceniona przez zawodowych historyków. Piłsudski analizował w niej zdarzenia i wyciągał własne wnioski. W następnym roku wygłosił odczyt w Paryżu.

W kręgu jego zainteresowań były także inne powstania i konflikty zbrojne niewielkich oddziałów ze znacznie silniejszymi armiami, np. wojny burskie, powstanie bokserów, powstanie Garibaldiego, a nawet wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych i wojna japońsko-rosyjska z 1905 roku. Co ciekawe, tę ostatnią analizował na podstawie prac japońskich, choć nie znał tego języka. Wystarczały mu ryciny przedstawiające położenie wojsk. Starał się czytać dzieła w oryginale. Znał francuski, niemiecki i rosyjski. Jego żona wspominała, że zawsze miał przy sobie jakieś książki. Starał się znaleźć klucz do zwycięstwa Dawida nad Goliatem. I znalazł.

Przez kilka lat I wojny światowej wcielał w życie wiedzę zgromadzoną podczas studiów nad Powstaniem Styczniowym i innymi konfliktami. Pierwsza Kompania Kadrowa ruszyła w bój 6 sierpnia 1914, dokładnie 50 lat i 1 dzień po straceniu ostatniego dowódcy Powstania Romualda Traugutta. Towarzyszyła jej odezwa Rządu Narodowego wzorowana na odezwie z 1863 roku.

Piłsudski odrobił lekcje solidnie, klęska 1863 faktycznie przeobraziła się w zwycięstwo 1918. Po odzyskaniu niepodległości specjalna komisja przyznała prawa weterana 3644 wciąż żyjącym Powstańcom. Rozkazem Marszałka włączono ich w szeregi Wojska Polskiego. Gdy w 1919 roku wznowiono kapitułę Orderu Virtuti Militari odznaczono ich jako pierwszych. Otrzymali też żołd i mundury w kolorze fioletowym. Wojskowi nawet wyższych stopni pierwsi oddawali im honory. Otaczał ich powszechny szacunek. W Warszawie uruchomiono dla nich wzorowe schronisko św. Teresy. W XX-leciu Piłsudski nadal wygłaszał przemówienia i odczyty podkreślające znaczenie Powstania.

Ostatni PowstacyW 1933 roku wszystkim żyjącym 365 weteranom przyznano Krzyże Niepodległości. Obchodów 75 rocznicy w 1938 roku doczekało 52 Powstańców. W ich imieniu przemówił Mamert Vandalli, który zmarł w 1942 roku w wieku 97 lat. Ostatni Powstaniec Antoni Suss zmarł w 1946 roku w wieku 102 lat. Czy to koniec powstańczej epopei? Dziś pojawia się coraz więcej udoskonalonych cyfrowo, kolorowych fotografii Powstańców. Patrzą na nas jak żywi. Czyżby znów mieli nam coś do powiedzenia?

Ostatni Powstańcy - Suss i Vandalli w 1939 r.

 

Marek Gizmajer

facebook_page_plugin

Logowanie

Aktualności i publicystyka

Krzysztof Nagrodzki – Powstanie Warszaws…

Każda kolejna rocznica Powstania Warszawskiego bohaterskich i tragicznych zmagań Polaków przynosiła nieraz spory o co do sensu podjęcia walki w Warszawie 1 sierpnia 1944 roku. Sięgając jednak do fragmentów wiedzy...

01-08-2021 Aktualności

Czytaj więcej

Krzysztof Nagrodzki-Kompleksy czy zadani…

 Aborcja na życzenie! - Czytaj: Zabijanie bezbronnych i niewinnych ludzi na życzenie. To nie pierwsze wzmożenia z różnych szatańskich podszeptów idące, które znajdują swoistych czcicieli - ale żeby w tym...

31-07-2021 Krzysztof Nagrodzki

Czytaj więcej

TAJEMNICZA ŚMIERĆ WIENIAWY

1 lipca 1942 r. o godz. 9 rano gen. Wieniawa-Długoszowski miał popełnić samobójstwo w Nowym Jorku wyskakując z 3 piętra rezydencji przy Riverside Drive 3 na Manhattanie. Taki komunikat podała...

26-07-2021 Aktualności

Czytaj więcej

Krzysztof Nagrodzki – Wieści postępu. Z …

- Słyszałeś Kolego?Zabójstwo człowieka, niewinnego, bezbronnego człowieka- dziecka- jest prawem człowieka!- To z psychiatryka ?!?- Nie-z parlamentu. „Europejskiego”.

17-07-2021 Krzysztof Nagrodzki

Czytaj więcej

Krzysztof Nagrodzki-Totalitaryzmy i zada…

Ósmego lipca opublikowaliśmy (na stronie OŁ KSD) tekst autorstwa Pawła Lisickiego - "Trzeci totalitaryzm". Szczególnie chcielibyśmy zwrócić uwagę na dwa fragmenty:

10-07-2021 Publicystyka

Czytaj więcej

Krzysztof Nagrodzki-Wierzyć... nie wierz…

Kolego, Twoje wpisane-wybacz-w różne mody pytania-są nawet rozczulające.... zważywszy nasze metryki i daty urodzenia... Świadczą wszak o wciąż nie przemijający wieku....dojrzewania. I chęci nauki :-) Umiejętność pisania i czytania jako tako...

03-07-2021 Krzysztof Nagrodzki

Czytaj więcej

Krzysztof Nagrodzki- UJ na kursie i ście…

Pamiętam z dawnych czasów, kiedyśmy dokazywali nieco-oczywiście w wolnych od intensywnego nauczania chwilach :-) - nazwa >Uniwersytet Jagielloński< - mimo naturalnej pobłażliwości :-) dla innych uczelni niż nasza super! >Politechnika...

26-06-2021 Krzysztof Nagrodzki

Czytaj więcej

Krzysztof Nagrodzki- UJ na kursie i ście…

 Pamiętam z dawnych czasów, kiedyśmy dokazywali nieco-oczywiście w wolnych od intensywnego nauczania chwilach :-) - nazwa >Uniwersytet Jagielloński< - mimo naturalnej pobłażliwości :-) dla innych uczelni niż nasza super! >Politechnika...

26-06-2021 Publicystyka

Czytaj więcej

Modele misyjne i aeropagi współczesnego …

KSD przekazuje zaproszenie na sympozjum naukowe organizowane przez Komisję Episkopatu Polski ds. Misji, katedrę Misjologii UKSW w Warszawie oraz Stowarzyszenie Misjologów Polskich, które odbędzie się w dniach 22- 24 czerwca br. Z...

23-06-2021 Aktualności

Czytaj więcej

Krzysztof Nagrodzki- Był czas… Jest czas…

-Pytasz czy jeszcze piszę wiersze…-Nigdy nie zajmowałem się tym …hmmm …specjalnie… czy nałogowo Był czas-raczej krótki-na ten rodzaj–powiedzmy-ekspresji; jest czas na prozę… różnego gatunku… czy rodzaju… I tak to się...

20-06-2021 Krzysztof Nagrodzki

Czytaj więcej

13 czerwca 2021 zmarł Jourij Goruliow

Jourij Goruliow 1944-2021 Operator i reżyser Białorusfilma od 1970 roku, założyciel studia Stopkadr w 1994, dyrektor Festwialu Magnificat w latach 2004-2015.  Uczestniczył w produkcji kilkuset dokumentalnych filmów, w tym kilkudziesięciu na temat...

15-06-2021 Aktualności

Czytaj więcej

DO DOMU OJCA ODSZEDŁ WETERAN AK I POWSTA…

13.06.2021 do Domu Ojca odszedł weteran Armii Krajowej, powstaniec warszawski i ekonomista, prof. Witold Kieżun. Miał 99 lat. Od początku II wojny światowej brał czynny udział w działalności konspiracyjnej. Służył...

14-06-2021 Aktualności

Czytaj więcej

50-lecie kapłaństwa O.Tadeusza Rydzyka …

Wielce Szanowny Ojcze Dyrektorze! Z okazji jubileuszu 50. rocznicy wieczystych ślubów zakonnych i święceń kapłańskich pragnę złożyć Ojcu serdeczne gratulacje i najlepsze życzenia. Życzę wielu łask Bożych na obranej przez...

14-06-2021 Aktualności

Czytaj więcej

XI rocznica beatyfikacji ks. Jerzego Pop…

 CZY PAMIĘTAMY, CZY POLSKA PAMIĘTA?! Jedenaście lat, aż musiałem sprawdzić - serio - jedenaście lat temu na głównym warszawskim placu, który powinien chyba nosić nazwę Zesłania Ducha Świętego, odbyła się beatyfikacja, jedyna...

08-06-2021 Aktualności

Czytaj więcej