Publicystyka

o Powstaniu Styczniowym - red. Marek Gizmajer, KSD

POWSTANIE STYCZNIOWE – CENNA LEKCJA 

            

ROSYJSKA ARMIA ALBO WALKA 

Po klęsce Rosji w wojnie krymskiej w 1856 r. w Polsce powstały odżyły dążenia niepodległościowe. W 1860 r. w Warszawie miały miejsce pierwsze manifestacje na pogrzebie wdowy po gen. Sowińskim i w rocznicę Nocy Listopadowej. W lutym 1861 w rocznicę bitwy o Olszynkę Grochowską rosyjskie wojsko rozpędziło kolejną demonstrację, pięciu jej uczestników zabito. Ich pogrzeb stał się kolejną wielką manifestacją, odprawiono liczne nabożeństwa. 8 kwietnia na Pl. Zamkowym ostrzelano bezbronny tłum. Było 100 zabitych ikilkuset rannych. 

Rosyjskie władze w odwecie za „bunty” Polaków zaostrzyły represje zabraniając nawet noszenia narodowych strojów i śpiewania pieśni. 14 października 1861 wprowadziły stan wojenny, ale już dzień później warszawiacy uczcili rocznicę śmierci Tadeusza Kościuszki. Wojsko rozbiło tę manifestację i wtargnęło do kościołów. W Katedrze aresztowano 1878 wiernych. Na znak protestu w Warszawie zamknięto wszystkie kościoły. 

W latach 1861-1862 nastroje wyzwoleńcze Polaków były coraz silniejsze, powstawały ugrupowania patriotyczne, tzw. czerwonych (bardziej radykalnych) i białych (wywodzących się z bogatszych warstw). Planowano walkę zbrojną. Aby jej zapobiec w 1863 roku rosyjskie władze zarządziły brutalną brankęmłodzieży do wojska. W nocy 14-15 stycznia żołnierze zajęli ulice, przetrząsali domy, kogo popadło wyciągali z łóżek, wiązali i wywozili. Dochodziło do starć, padli zabici. Służba w carskim wojsku wynosiła 15 lat i oznaczała koniec planów życiowych, katorgę, śmierć. Młodzi ludzie stanęli przed wyborem: dać się zniszczyć zaborcy, albo podjąć z nim walkę. Wielu zbiegło do lasów. Ostatecznie konspiracyjny Rząd Narodowy ogłosił wybuch Powstania w nocy 22 stycznia 1863.  

KLĘSKA W BOJU

Powstanie było wojną partyzancką niewielkich oddziałów. Dowodzili kolejno gen. L. Mierosławski, gen. M. Langiewicz i R. Traugutt.  Objęło Królestwo Polskie, znaczną część Litwy i Wołyń, trwało 450 dni. Dla porównania, wojna w obronie Konstytucji 3 Maja trwała 70 dni, Powstanie Kościuszkowskie 200 dni a Listopadowe 325 dni. Stoczono 1229 bitew. W oddziałach służyło łącznie ok. 200.000 powstańców, zginęło ok. 30.000. Najdłużej, aż do wiosny 1865, walczył oddział księdza gen. Brzóski na Podlasiu. Polscy urzędnicy potajemnie wykonywali rozkazy Rządu Narodowego. W czerwcu pracownicy Banku Królestwa Polskiego na Placu Bankowym w Warszawie w biały dzień przekazali powstańcom 3,6 mln złotych i pół miliona rubli. Rząd Narodowy uwłaszczył chłopów i obiecał ziemię bezrolnym uczestnikom.

W szeregach powstańczych walczyło wielu obcokrajowców, ale państwa europejskie uznały Powstanie za wewnętrzną sprawę Rosji. Bronił go tylko papież Pius IX: „sumienie mnie nagli, abym podniósł głos przeciwko potężnemu mocarzowi, którego kraje rozciągają się aż do bieguna... Monarcha ten prześladuje z dzikim okrucieństwem naród polski i podjął dzieło bezbożne wytępienia religii katolickiej w Polsce.

Rosjanie rozpoczęli represje natychmiast po stłumieniu Powstania. Na Sybir zesłali kilkadziesiąt tysięcy powstańców. Szczególnie krwawo rozprawili się z Litwą, którą sterroryzował gubernator Murawiew "Wieszatiel". Skonfiskowano 1660 polskich majątków, walczącym miastom odebrano prawa miejskie powodując ich upadek, wszystkie patriotyczne klasztory skasowano. W 1867 zniesiono resztę autonomii Królestwa, nazywając je Krajem Przywiślańskim.

ZWYCIĘSTWO PO LATACH

Powstańcy spisali zdobytą wiedzę wojenną na kartach pamiętników. Na przełomie wieków przestudiował ją syn powstańca Józef Piłsudski(ur. 1867), który podczas 5-letniej zsyłki na Sybir poznał osobiście powstańców i słuchał ich relacji z pierwszej ręki. Ostatecznie stał się znawcą Powstania i napisał książkę pt. „22 stycznia 1863”, którą wysoce ocenili zawodowi historycy. Doświadczenia powstańcze przetworzył też we własną strategię, tym razem zwycięską. Dokładnie w 50 lat i 1 dzień po straceniu ostatniego przywódcy Powstania Romualda Traugutta, 6 sierpnia 1914 wyruszyła w bój Pierwsza Kompania Kadrowa. Towarzyszyła jej odezwa Rządu Narodowego wzorowanego na tym z 1863 r.

W 1919 roku po odzyskaniu niepodległości specjalna komisja przyznała prawa weterana 3644 żyjącym jeszcze powstańcom. Rozkazem Marszałka Piłsudskiego włączono ich w szeregi Wojska Polskiego. Gdy wznowiono kapitułę orderu Virtuti Militari, odznaczono ich jako pierwszych. Otrzymali też stały żołd i prawo do noszenia galowych mundurów w kolorze fioletowym. Otaczał ich powszechny szacunek, zaś wojskowi nawet wyższych stopni pierwsi oddawali im honory. Na warszawskiej Pradze uruchomiono dla nich wzorowe schronisko św. Teresy. W 1933 roku w 70 rocznicę wybuchu Powstania wszystkim żyjącym 365 weteranom przyznano Krzyż Niepodległości. Powstanie Styczniowe uczy nas zatem, że klęska może być cenną lekcją konieczną do zwycięstwa.

Marek GizmajerMasakra 1861Artur Grottger Bitwa aBranka do rosyjskiego wojska mal. A. Sochaczewski Piłsudski 1863

facebook_page_plugin

Logowanie

Aktualności i publicystyka

Krzysztof Nagrodzki- Nieustające wzmożen…

Dodałem słowo „nieustające”, ponieważ owa przypadłość jest elementem stałym przy pewnym stopniu rozwoju duchowego i intelektualnego. Rozwoju, bądź… No, mniejsza – nie jestem ani lekarzem... ani egzorcystą… Charakterystyczna jednak bywa...

14-10-2019 Krzysztof Nagrodzki

Czytaj więcej

Krzysztof Nagrodzki-Proste pytania. Pros…

Pytasz, dlaczego nie spotykasz moich publikacji na portalu wpolityce.pl? -Bywają. Czasami. Tylko trzeba nieco poszukać. Ale przecie możesz mieć upodobanie w nawiedzaniu naszych portali: www.katolickie.media.pl i www.ksd.media.pl, które nie narzekają...

12-10-2019 Krzysztof Nagrodzki

Czytaj więcej

Ochrzczeni i Posłani

      Nadzwyczajny Miesiąc MisyjnyPaździernik 2019 Kościół Chrystusa z misją w świecie           Zapraszamy wszystkich, którym bliskie są misje i którzy wspierają:  - misjonarzy i wolontariuszy misyjnych,- podopiecznych placówek misyjnych,- różnorodne dzieła i projekty podejmowane na misjach na uroczystą Mszę...

08-10-2019 Aktualności

Czytaj więcej

Krzysztof Nagrodzki–Dywersja nie jedno m…

Trwa dywersja ideolo, penetrująca głęboko naszą cywilizację. Oczywiste jest, iż – zgodnie ze sztuką wojenną - wysyłane są podjazdy najmitów - jeźdźców apokalip.. pardon – oczywiście – postępu, do rozpoznawanie...

06-10-2019 Krzysztof Nagrodzki

Czytaj więcej

decyzja o ludobójstwie Polaków - 6543 Ka…

od red. KSD: przypadkowo, dziś, natrafił ktośz nas, z KSD, na wspomnienie o dr inż. Stanisławie Zdrojewskim, niemal zapomnianym poszukiwaczu Prawdy o ludobójstwie na Polakach, dokonywanym latami przez NKWD...ten tekst wydał...

04-10-2019 Publicystyka

Czytaj więcej

Krzysztof Nagrodzki-Cywilizacja bębnów

Mądrość - to umiejętność sięgania do najgłębszych przyczyn pojawiających się skutków oraz wykorzystania jej na obszarze wolnej ludzkiej woli. Z tego daru przychodzi zdawać osobisty rachunek. Nieunikniony. Wcześniej czy później...

29-09-2019 Krzysztof Nagrodzki

Czytaj więcej

II Festiwal Polskich Filmów Dokumentalny…

`Katolickie Stowarzyszenie Dziennikarzy i Fundacja Kultury „Wspólna Sprawa” zapraszają na II Festiwal Polskich Filmów Dokumentalnych Warszawa - Nowy Jork pt. REDUTY – ZBRODNIE – ECHA  poświęcony II wojnie światowej  Po projekcjach...

26-09-2019 Aktualności

Czytaj więcej

'DROGA LWA" 4-6.X.2019 - Warszawa

"Droga Lwa" 4-6 X 2019 Warszawa Trzydniowe Intensywne Ćwiczenia Duchowe   Rozpocznij proces głębokiej przemiany duchowej i osobistej. Zacznij naprawdę kierować swoim życiem. Oto program, który zmienia życie setek mężczyzn. Efekt kilku lat naszej pracy, modlitwy...

21-09-2019 Aktualności

Czytaj więcej

Krzysztof Nagrodzki- Osoba niewierząca…

Słucham kolejnej gorącej dyskusji w otwartym studiu TVP, w której pada – kolejny raz uporczywie i ekspresyjnie z ust jakiegoś młodego lewaka: „Jestem osobą niewierząca!” (Nieraz wyjaśniałem, że pojęcie „lewak”...

21-09-2019 Krzysztof Nagrodzki

Czytaj więcej

Krzysztof Nagrodzki-Cenzorzy i inkwizyto…

Decyzją władz (Rektora?) Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu został zawieszony na trzy miesiące prof. Aleksander Nalaskowski, który w felietonie prasowym ośmielił się skrytykować marsze LGBT. Podniósł się krzyk oburzenia! -...

18-09-2019 Krzysztof Nagrodzki

Czytaj więcej

Krzysztof Nagrodzki: Nieznana płeć – rew…

W kwestii gender szczery do bólu. - "Jakiej jest pan płci"? - Mieszkowski: "Ja nie wiem" (za: https://niezalezna.pl/287765-w-kwestii-gender-szczery-do-bolu-jakiej-jest-pan-plci-mieszkowski-ja-nie-wiem)

16-09-2019 Krzysztof Nagrodzki

Czytaj więcej

Krzysztof Nagrodzki-O problemach z karpi…

>> „Karpie bijem” to historia agresywnego wiejskiego kmiota, który nie przepuści zarówno żywemu, jak i martwemu. /…/ – mówi Andrzej Pilipiuk.<< (https://www.gazetapolska.pl/20300-problemy-z-karpiami-i-adolfem-hitlerem)

11-09-2019 Krzysztof Nagrodzki

Czytaj więcej

Krzysztof Nagrodzki-Cokolwiek czynisz...

"Cokolwiek czynisz, czyń roztropnie i patrz końca" ("Quidquid agis prudenter agas et respice finem" - anonimowa myśl pochodząca ze Średniowiecza)

07-09-2019 Krzysztof Nagrodzki

Czytaj więcej

Doroczna Pielgrzymka Dziennikarzy na Jas…

  ZARZĄD GŁÓWNY  KATOLICKIEGO STOWARZYSZENIA DZIENNIKARZY   serdecznie zaprasza  DZIENNIKARZY   na doroczną  PIELGRZYMKĘ NA JASNĄ GÓRĘ dn. 26 PAŹDZIERNIKA 2019 r.                    "Wzajemna troska i odpowiedzialność - kapłan, dziennikarz"     Msza św...

05-09-2019 Aktualności

Czytaj więcej

Krzysztof Nagrodzki-Takie tempo…

Takie tempo towarzysze, że nie ma czasu załadować!”- To stary wic (może z filmu Barei?…) obrazujący pewne wzmożenia. Ongiś w budowie nowego ustroju. A teraz?.

05-09-2019 Krzysztof Nagrodzki

Czytaj więcej

Nasz Patron

św. Franciszek Salezy
Nasz patron
św. Franciszek Salezy